بلاعة ( ball at ) ا . ع . بالوعة و چاه سرتنگى در خانه جهت آب باران و جز آن . و جاى دست و رو شستن . بلاعق ( bal eq ) ص . ع . امكنة بلاعق : مكانهاى فراخ . بلاغ ( bal q ) ا . ع . كفايت و بسندگى يق ان فى هذا البلاغا لقوم عابدين و ابلاغ و تبليغ يق ما علينا الا البلاغ . و فى الحديث : كل رافعة رفعت علينا من البلاغ اى ما بلغ من القرآن و السنن او المعنى من ذوى البلاغ اى التبليغ - اقام الاسم مقام المصدر و يروى الكسر اى من المبالغين فى التبليغ من بالغ مبالغة و بلاغا . بلاغ ( bal q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسانيدن و تبليغ . و شرط بلاغ : شرط تبليغ . بلاغ ( bel q ) م . ع . بالغ مبالغة و بلاغا . مر . مبالغة . بلاغات ( bal q t ) ا ج . ع . سعايت و سخن آرائيهاى دروغ . بلاغة ( bal qat ) م . ع . بلغ الرجل بلاغة ( از باب كرم ) : بليغ شد مرد . و بلغ الكلام : بليغ و نيكو شد سخن . بلاغت ( bal qat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح معانى بيان آوردن كلام مطابق اقتضاى مقام به شرط فصاحت چرا كه فصاحت جزو بلاغت است و فصاحت فقط را بلاغت شرط نيست . و بعضى چنين تعريف كرده‌اند : بلاغت مطابق بودن كلام است مر مقتضاى مقام را يعنى آنچه سزاوار حال مخاطب و مناسب مقام است بيان كند و از غير آن به پرهيزد چنان كه در وقت احتمال مخاطب از طول مقال احتراز كند و آنچه اهم باشد تقديم نمايد و غير اهم را باز نگويد و ذكر امور مبغوضه را ترك سازد و امور محبوبهء مخاطب را ايراد نمايد و بر اين قياس . و نيز بلاغت : سخن نيكو كه مطلب را به خوبى برساند . و مضمون بلاغت مشحون يعنى مضمونى كه از حشو و زوائد خالى باشد و همهء آن نيكو و نزديك بفهم بود . و بلاغت داشتن ف ل : سخن را بطور نيكو كه نزديك بفهم مخاطب باشد ادا كردن . بلاغن ( bal qen ) ع . ج بلغن ( belaqn ) . بلاغور ( bal qur ) ا . پ . اجنبى و بيگانه و فرارى . بلاغى ( bal q ) و ( bol q ) ا . ع . مرد بليغ كه آنچه در دل دارد به خوبى بيان كند . بلاق ( bal q ) ا . پ . پارچهء ازار و شلوار . بلاق ( bol q ) ا . پ . زيورى كه در بينى نهند . بلاقع ( bal qe ' ) ع . ج بلقع ( balqa ' ) و بلقعة ( balqaat ) . بلاكش ( bal - kac ) ص . پ . مردم بدبخت مبتلا به بليه . بلاگردان ( bal - gard n ) ص . پ . دفع‌كنندهء بلا و بدى . و حراست‌كننده . بلال ( bal l ) ا . پ . آذربويه و اشنان . بلال ( bal l ) ا . ع . صلهء رحم . و خير و نيكوئى يق لا تبلك عند نابلال يعنى خير و نيكوئى از ما به تو نمىرسد . بلال ( bel l ) و ( bal l ) و ( bol l ) ا . ع . آب يق فى سقائك بلال . بلال ( bel l ) ا . ع . ترى و نمناكى . و هر چيز كه گلو را تر و تازه كند مانند آب و شير . و قولهم . انصجوا الرحم ببلالها اى صلوها بصلتها و ندوها . بلال ( bel l ) ع . ج بلة ( bollat ) . بلال ( bel l ) ا خ . ع . بلال بن رباح بن حمامة : مؤذن آن حضرت صلى اللّه عليه و آله از اهل حبشه - و حمامة نام مادر اوست و چون به خدمت آن حضرت شرفياب گرديد به زبان مردم آنجا شعرى عرض كرد و بنا بفرمايش آن حضرت حسان آن را به عربى ترجمه كرد و گفت : اذا المكارم فى آفاقنا ذكرت * فانما بك فينا يضرب المثل بلال در بدر واحد و خندق و ساير مشاهد ديگر با آن حضرت بود و پس از آن حضرت براى احدى اذان نگفت . و در سال 20 هجرى در دمشق به مرض طاعون وفات يافت درصورتىكه شصت سال از عمر شريفش مىگذشت رضى اللّه عنه . و نيز بلال : نام چند نفر صحابى . بلال ( bel l ) م . ع . بل‌بلا و بلالا . مر . بل ( bell ) . بلال ( ball l ) ا . ع . طاووس بسيار آواز و بذر و تخم . بلالة ( bal lat ) م . ع . بلل بلالة و بلولا و بللا . مر . بلل ( balal ) . بلالة ( bal lat ) و ( bol lat ) ع . مر . بلة ( bollat ) . بلالة ( bol lat ) ا . ع . ترى و نمناكى . و بقيهء مودت . بلالك ( bal lak ) ا . پ . بلارك و شمشير هندى . بلالير ( bal lir ) ع . ج بلور ( ballur ) و ( bellur ) . بلاليط ( bal lit ) ج ا . ع . زمينهاى هموار و برابر . و زمينهاى سنگ فرش شده . بلاليع ( bal li ' ) ع . ج بلوعة ( balluat ) . بلاليق ( bal liq ) ع . ج بلوق ( balluq ) . بلام ( bol m ) ا . ع . شورهء گياه سبز . بلامدار ( bal - mad r ) ص . پ . مستمند و بدبخت . بلان ( ball n ) ا . ع . گرما . ج : بلانات ( ball n t ) و استاد حمامى . بلانات ( ball n t ) ع . ج بلان ( ball n ) .